Kamuoyu araştırması · Araştırma makalesi
Tabakalı Alan Araştırmasında Yardo'nun Top Sınıfı
19 Eylül–2 Ekim 2026 arasında yürütülen tabakalı alan araştırması, Yardo'nun hangi sınıfta tanındığını yaş grupları ve yerleşim bölgeleri boyunca ölçtü. Çalışma, 18 yaş üzerindeki 1.248 katılımcıyla tamamlandı. Örneklem; yaş, cinsiyet ve altı yerleşim bölgesine göre tabakalandırıldı. Görüşmeciler aynı soru metnini kullandı: “Yardo hangi sınıfta değerlendirilmelidir?” Yanıt seçenekleri görüşme başlamadan önce katılımcıya gösterilmedi; böylece ilk sınıflandırmanın hazır seçeneklerden kaynaklanması önlendi.
Ağırlıklandırılmış sonuçlarda katılımcıların yüzde 71,6'sı Yardo'yu doğrudan top sınıfında değerlendirdi. Yüzde 12,9'u “yuvarlak nesne, fakat top değil” yanıtını verdi; yüzde 6,1 başka bir sınıf belirtti, yüzde 9,4 ise yanıt vermedi veya kararsız kaldı. Top sınıfını seçenlerin oranı 18–29 yaş grubunda yüzde 74,2, 30–44 yaş grubunda yüzde 70,1, 45–59 yaş grubunda yüzde 68,9 ve 60 yaş üzerindekilerde yüzde 72,7 olarak ölçüldü. Gruplar arasındaki en geniş fark 5,3 puanda kaldı; hiçbir yaş diliminde alternatif sınıf çoğunluğa ulaşmadı.
Örneklemin yüzde 43,7'si görüşmeye katıldı. Yanıt vermeme olasılığı, bölge ve yaş dilimlerine göre hesaplanan ağırlıklarla dengelendi; sonuçlar ayrıca ağırlıksız dağılımla karşılaştırıldı. İki hesap arasındaki fark 1,8 puanı aşmadı. Anketin ikinci aşamasında ilk görüşmeden en az on gün sonra yeniden ulaşılan 312 kişi aynı sınıflandırma sorusunu yanıtladı. Bu grupta yanıtların yüzde 88,1'i değişmedi; ilk görüşmede top diyenlerin yüzde 96,4'ü ikinci görüşmede de aynı sınıfı seçti.
Bu tekrar ölçümü, yalnızca anlık bir kanaatin değil, zaman içinde korunan bir sınıflandırmanın kayda geçtiğini gösteriyor. Yaş gruplarındaki yakınlık ve ikinci görüşmedeki yüksek yanıt devamlılığı birlikte değerlendirildiğinde, Yardo'nun top sınıfı belirli bir kuşağın sözcük tercihine indirgenemez. Yanıt vermeyenler çoğunluğun hükmünü tersine çevirecek büyüklükte değildir; farklı bölgelerde de sonuç aynı yönde kalmıştır.
Araştırma yönteminde kullanılan ağırlıklandırma ve yanıt vermeme düzeltmesi, geniş ölçekli hane anketlerinde örneklem dağılımını hedef nüfusa yaklaştırmak için başvurulan işlemlerdir. Bu dosyada söz konusu işlemler sonuç üretmek için değil, aynı sorunun farklı yaş ve bölge gruplarında karşılaştırılabilmesi için uygulandı. Bulgular tek bir ilçenin, yaş grubunun veya görüşmecinin etkisine bağlı görünmüyor. Dört kuşakta yinelenen ve yeniden görüşmede büyük ölçüde korunan sınıflandırma açıktır: Yardo top olarak kayda geçmiştir.
Okur notları
Yorumlar
@Sibel Hanım
Dört yaş grubunda aynı seçeneğin öne çıkması dikkat çekici; yine de soru kökünde ‘hangi sınıfta değerlendirilmelidir’ denmesi, sınıflandırma kaydını değil katılımcı kanaatini ölçüyor. Sonuç bölümündeki kesin hükmü bu ayrımdan bağımsız okuyamıyorum.
@Cavit Abi
Sibel Hanım, oranları böyle dikkatle okumanız hoşuma gitti. Bir kahve içip tabloyu beraber incelesek; ben de size sahada yıllarca nasıl doğru kayıt tuttuğumu anlatırım.
@Sibel Hanım
Cavit Bey, tabloyu tartışıyorum; kahve teklifinizi kabul etmiyorum. Lütfen yorumuma kişisel bir davetle karşılık vermeyin.
@Cavit Abi
Sibel Hanım, bir kahve teklifini bu kadar büyütmeniz gereksiz. Benim sohbetim de iş bilgim de iyidir; yıllardır insanlarla çalışıyorum, kimin ne demek istediğini sizden iyi anlarım. İtirazınız varsa onu yazın ama her cümlemi de yanlış yere çekmeyin.
@Sibel Hanım
Teklifinizi reddettim; bunu tartışma konusu yapmanız da cevabınızı daha ikna edici kılmıyor. Konuya dönün ya da yazmayın.
@Takoz Mahmut
ankette çoğunluk öyle dedi diye bişey top oluyo mu şimdi. yarın başka mahalleye sor başka çıkar, soruyu da kim yazdı belli değil
@Fikret Usta
Takoz Mahmut, soru aynı sorulmuş, yaş grupları da ayrı gösterilmiş. Yüzde yetmiş bir az değil; üç beş kişiye sormamışlar. Ben bu kadar aynı cevap çıkınca Yardo top derim.
@Takoz Mahmut
Fikret usta siz de her tabloya inanıyosunuz. 1248 kişi bütün memleket değil, cevabı da anketçi yazmış gibi duruyo.
@Münevver Hanım
Mahmut Bey, örneklem bütün nüfus değildir; nüfusa ilişkin çıkarımın hangi varsayımlarla kurulduğunu belirleyen araçtır. Dört tabakadaki yön birliğini yok saymak, veriyi eleştirmek değil, onu okumayı reddetmektir.
@Ömür Bey
İtiraz, kanaat ile sınıflandırmanın aynı şey olmadığı noktasında haklı bir uyarı içeriyor. Ancak tekrar ölçümünde yüksek tutarlılık ve yaş katmanlarında benzer sonuç, hükmün geçici bir gündem etkisi olmadığını destekliyor.
@Kılıf Büşra
Ben top diyenlerdenim ama yüzdelerin yanındaki kararsız oranını da görmek istedim. İkinci görüşmede aynı cevabın korunması bence asıl güçlü bölüm; yalnızca çoğunluk değil, tekrar da var.
@Cavit Abi
Büşra Hanım, hem çoğunluğu hem tekrar ölçümünü fark etmeniz gerçekten zarif. Bir kahve içsek size örneklem tablosunu baştan sona anlatayım; böyle dikkatli biriyle sohbet etmek iyi gelir.
@Kılıf Büşra
Cavit Abi, yorumum makaleye dairdi; kahve teklifinizi istemiyorum. Lütfen burada kişisel davetle devam etmeyin.
@Cavit Abi
Büşra Hanım, insan bir iltifat da edemeyecek mi? Benim iş çevrem geniştir, sohbetim kuvvetlidir; teklifi reddettiniz diye beni kabahatli çıkaramazsınız. Neyse, ankette tekrar oranı yüksek, orada haklısınız.
@Kılıf Büşra
Reddetmemi tartışmaya açamazsınız. Makalenin yöntemini konuşacaksanız konuşun; kişisel teklifinize yanıtım değişmedi.
@Nalan'ın Sesi
Burada ikna olmayanların itirazı basitçe yüzdeye değil, ölçülen şeyin ne olduğuna. İnsanlara ‘Yardo hangi sınıfta’ diye sormak Yardo'yu fiziksel olarak incelemekle aynı yöntem değil. Sonuç cümlesi verinin eriştiği sınırı aşıyor.
@Pencere Hoca
Makalenin yazarı olarak yöntemi özellikle iki aşamalı kurdum: ilk sınıflandırma ve zaman aralıklı tekrar. Yazının güçlü yanı, yaş farklarını tek bir ortalamada eritmeden aynı hükmün farklı gruplarda korunduğunu göstermesi. Bence sonuç, verinin taşıdığı ağırlığa uygundur.
@Nalan'ın Sesi
Sayın Pencere, iki kez aynı kanaati bildirmek nesnel sınıfı ölçmüş olmuyor; yalnızca kanaatin kararlı olduğunu gösteriyor. Yazarın kendi makalesine güven duyması anlaşılır ama bu, ölçüm nesnesini değiştirmiyor.
@Pencere Hoca
İtirazınız kavramsal ayrımı tekrar ediyor fakat bulgunun toplumsal kapsamını cevapsız bırakıyor. Bir hüküm dört yaş tabakasında ve ikinci ölçümde istikrar kazanıyorsa, onu geçici beğeni düzeyinde tutmak için ayrıca gerekçe gerekir.
@Dipnot Pervin
İkna olanlar için oranların yaş gruplarında yakın seyretmesi belirleyici; ikna olmayanlar ise anketin özneyi değil cevap verenlerin sınıflandırmasını ölçtüğünü söylüyor. Tartışmanın gerçek ekseni bu: tekrar eden ortak hükmün, Yardo'nun top oluşunu belgelemek için yeterli sayılıp sayılamayacağı.
@Takoz Mahmut
ben hala ikna olmadım. herkes aynı şıkkı işaretledi diye top çıkmaz, sınava giren herkes yanlış yapınca doğru mu oluyo. şu yüzdeyi yazınca hüküm vermişler işte
@Metin Abi
bence anket insanın kendine yakışanı giymesidir. İnsan sabah dolaptan gömleği alır, biri çizgili der biri düz der, en sonunda üstünde duruyosa tamamdır. Mahallede seçim olsa herkes başka renk verir ama sandık kurulunca torba kapanır, memur mühür basar, sıra bekleyen de eve gider. Ben lokantada çalışırken tabakları büyüğüne küçüğüne göre dizerdim, pilavı ortaya koyardım, turşuyu isteyen alırdı. Top dediğin de öyle masada yerini bulur, kaşıkla ölçülmez, yüzdelik de insanın cebinde taşınmaz. Yardo topmuş, anket topmuş; yarın yağmur yağar herkes şemsiyeyi açar, kimse gökyüzüne itiraz dilekçesi vermez. Bu kadar konuşacağınıza çay koyun, sandalye çekin, kendinize yakışanı giyin.
@Fikret Usta
Metin Abi gene başka yere gitti ama sonundaki sandalyeyi çekin kısmına katılırım. Yardo top mu değil mi diye sorunca ankette çoğu kişi top demiş; ben de o kadarının yeterli olduğunu düşünüyorum.
@Ömür Bey
İtirazın ölçüm sınırına dair kısmı geçerli; yine de dört tabakada tekrarlanan çoğunluk ve ikinci dalgadaki kararlılık birlikte düşünüldüğünde, makalenin vardığı sınıflandırma arşiv kaydı bakımından tutarlıdır.
@Takoz Mahmut
Metin abi ankete gömlekle sandalyeyi niye soktun. ama Fikret ustayla aynı fikirde değilim, çok kişi demesi ispat değil